لیستی بارەکانت دروست بکە، شێوازی دەستپێکردنی مۆتۆرەکانت دیاری بکە، و ئەو قەبارەیەی جێنەراتۆر وەربگرە کە شوێنەکەت بەڕاستی پێویستیەتی — پێوانەکراو بەپێی سێ سنوور: باری بەردەوام، دابەزینی کاتیی ڤۆڵتاژ، و توانای بزوێنەر بۆ وەرگرتنی هەنگاوی بار.
لە خوارەوە دەست بنێ بەسەر ئەو شتانەی پێویستتن؛ دەخرێنە لیستەکەتەوە و دەتوانیت پاشان ژمارەکان بگۆڕیت. پێویست ناکات تەواو ورد بێت — هەموو شتێک دواتر دەتوانیت ڕێکی بخەیت.
ئەگەر دڵنیا نیت، هەڵبژاردەی یەکەم بەجێبهێڵە. باوترینە، و سەلامەتترین خەمڵاندنە چونکە زۆرترین شت لە جێنەراتۆر داوا دەکات.
دوو پرسیاری خێرا. ئەو وەڵامانەی هەڵبژێردراون بۆ زۆربەی شوێنەکانی عێراق گونجاون، بۆیە ئەگەر دڵنیا نیت دەتوانیت بەردەوام بیت.
نرخە بنەڕەتییەکان گونجاون بۆ جێنەراتۆرێکی پیشەسازیی تۆربۆداری ئاسایی لەسەر تۆڕی 400 V / 50 Hz لە عێراق. کاتێک پەڕەی زانیاریی دابینکەرەکەت پێگەیشت، بەو نرخانە بیگۆڕە.
ئەمە ئەو قەبارەی جێنەراتۆرەیە کە لیستەکەت پێویستی پێیەتی. بۆمان بنێرە بۆ نرخ، یان بگەڕێوە و هەر شتێک بگۆڕە بۆ بینینی گۆڕانی ژمارەکە.
ئەم ژمێرەرە قەبارەیەکی ڕێنمایی دەدات بۆ مەبەستی بودجە و هەڵبژاردنی سەرەتایی. بەڵگەنامەی دیزاین نییە. هەڵبژاردنی جێنەراتۆر و جەنەراتۆر و پارێزەرەکان دەبێت لەلایەن ئەندازیارێکی کارەبایی شارەزاوە پشتڕاست بکرێتەوە، بەبەراورد لەگەڵ هێڵەکانی کەمکردنەوەی بەرهەمهێنەر و تایبەتمەندییە ڕاستەقینەکانی بار و یاساکانی وایەرکێشی کە لە شوێنەکەت جێبەجێن. مێگا ستاندارد هیچ بەرپرسیارێتییەک وەرناگرێت بۆ ئەو بڕیارانەی تەنها لەسەر ئەم ژمارانە دەدرێن.
لەو شوێنانەی ژمێرەرەکە خشتەیەکی بڵاوکراوە ساکار یان نێوەندگیری دەکات، لە تێبینییەکانی شێوازدا خوارەوە باس دەکرێت. زانیاریی بەرهەمهێنەر هەمیشە پێشینەی هەیە.
زۆربەی ئەو جێنەراتۆرانەی لە شوێنەکاندا قەبارەیان کەمە، بە کۆکردنەوەی کیلۆواتەکانی سەر پلێتەکان و زیادکردنی بیست لەسەدی دیاری کراون. ئەم شێوازە شکست دەخوات چونکە جێنەراتۆر بە یەک شت سنووردار نەکراوە — بە سێ شت سنووردار کراوە، و هەر یەکێکیان دەتوانێت ئەو سنوورە بێت کە بڕیار دەدات.
جێنەراتۆرێک سێ ئەرکی جیاوازی هەیە. دەبێت باری بەردەوام بۆ ماوەیەکی بێسنوور هەڵبگرێت بەبێ گەرمبوون. دەبێت ڤۆڵتاژ ڕابگرێت کاتێک مۆتۆرێکی گەورە دەست پێدەکات و شەش هێندەی جەریانی کارکردنی خۆی دەوێت. و بزوێنەرەکەی دەبێت بڵۆکێکی لەناکاوی بار هەڵبمژێت بەبێ ئەوەی فرکانس بەو ڕادەیە دابەزێت کە کۆنتاکتەرەکان بەردەن. ئەم ژمێرەرە هەر سێکیان دەپشکنێت و نیشانت دەدات کامیان ئەنجامەکەی دیاری کردووە، چونکە ئەوە پێت دەڵێت چی بگۆڕیت ئەگەر ژمارەکە لە بودجەکەت زیاتر بوو.
هەر ئۆپەراسیۆنێکی دیاریکردنی قەبارە تەنها بەقەد لیستی بارەکەی باشە. دوو شت بەردەوام لێرەدا هەڵە دەکرێن.
پلێتی مۆتۆر توانای دەرچوونی شەفت دەنووسێت، نەک توانای کارەبایی وەرگیراو. مۆتۆرێکی 11 kW بە کاراییی 90 % بڕی 12.2 kW لە تۆڕەکە وەردەگرێت، و لە فاکتەری توانای 0.85 ئەوە 14.4 kVA دەکات. نووسینی ژمارەی پلێت ڕاستەوخۆ لە کۆکردنەوەکەدا ئەم جیاوازییە بێدەنگ لەدەست دەدات لە هەموو مۆتۆرێکی لیستەکەدا. ئەم ژمێرەرە توانای شەفت دەگۆڕێت بۆ توانای وەرگیراو بە بەکارهێنانی ئەو کاراییەی دیاری دەکەیت.
فاکتەری داواکاری پڕکەرەوەیەکی ئارەزوومەندانە نییە. ئەگەر شەش کۆندیشنت هەیە بەڵام باڵەخانەکە هەرگیز زیاتر لە چواریان بەیەکەوە کار ناکات، فاکتەری داواکاری بنووسە لەبری شەش دانە لە 100 %. دیاریکردنی قەبارە بۆ بارێک کە هەرگیز ڕوونادات، هۆکاری ئەوەیە شوێنەکان بە جێنەراتۆرێک کۆتایی دێن کە تەمەنی خۆی لە 25 % ی بار بەسەر دەبات.
توانای دیار بە شێوەی ژمێریاری کۆنابێتەوە. بارێکی 10 kVA لە فاکتەری توانای 0.5 و بارێکی 10 kVA لە فاکتەری توانای 1.0 دەکاتە 20 kVA نییە — نزیکەی 18.0 kVA دەکات، چونکە پێکهاتە کاردانەوەییەکانیان لە یەک فەیزدا نین. ژمێرەرەکە توانای چالاک و کاردانەوەیی جیا جیا کۆدەکاتەوە و دووبارە پێکیان دەهێنێت:
P_total = Σ (P_load × qty × demand factor) Q_total = Σ (Q_load × qty × demand factor) S_total = √(P_total² + Q_total²) PF_avg = P_total ÷ S_total
لەسەر بارێکی پیشەسازیی تێکەڵ ئەمە زۆرجار 3–8 % دەگەڕێنێتەوە بەراورد بە کۆکردنەوەی سادەی kVA. لەسەر لیستێک کە ئامێرەکانی لەحیم و ڕاستکەرەوەکان زاڵن، جیاوازییەکە زۆر گەورەترە.
مۆتۆرێکی ئیندەکشن کە بە ڕاستەوخۆ دەست پێدەکات، لە چەند چرکەی یەکەمدا نزیکەی شەش بۆ حەوت هێندەی جەریانی پۆلێنکراوی خۆی وەردەگرێت، لە فاکتەری توانای نزیکەی 0.3. ئەو جەریانە بەزۆری کاردانەوەییە، و جەریانی کاردانەوەیی بەتەواوی ئەو شتەیە کە وا دەکات ڤۆڵتاژی سەر لێواری جەنەراتۆر بڕووخێت.
ژمێرەرەکە خراپترین دۆخی ڕاستەقینە دادەنێت: هەموو بارەکانی تر پێشتر کار دەکەن، پاشان گەورەترین مۆتۆر بە تەنها دەست پێدەکات. ئەوە ئەوەیە کە کاتژمێر 06:00 ڕوودەدات کاتێک کارگەکە بە زنجیرە هەڵدەستێت.
| شێوازی دەستپێکردن | جەریانی دەستپێکردن | تۆرکی دەستپێکردن | لەکوێ گونجاوە |
|---|---|---|---|
| ڕاستەوخۆ | 6–7 × In | 100 % | مۆتۆری بچووک، تۆڕی بەهێز. زۆر سەخت لەسەر جێنەراتۆر. |
| ئەستێرە-سێگۆشە | ~2.3 × In | 33 % | هەرزان و کاریگەر، بەڵام تەنها بۆ ئەو بارانەی بەبێ بار دەست پێدەکەن — فەن، کۆمپرێسۆری بێبار. |
| دەستپێکەری نەرم | ~3 × In | ڕێکخستنی دەکرێت | پەمپ و کۆنڤەیەر. بەرزبوونەوەی کۆنترۆڵکراو، بێ هەنگاوی تۆرک. |
| ترانسی خۆکار | ~3.2 × In | 42 % لە 65 % | مۆتۆری گەورە کە تۆرکی دەستپێکردنی زیاتری دەوێت لەوەی ئەستێرە-سێگۆشە دەیدات. |
| گۆڕەری فرکانس | ~1.1 × In | تەواو، لە خێراییی سفرەوە | نەرمترین هەڵبژاردە بۆ جێنەراتۆر، و گرانترینیش. |
ئەنجامی کردەیی شایەنی ئەوەیە بە ڕوونی بوترێت: گۆڕینی یەک مۆتۆری گەورە لە دەستپێکردنی ڕاستەوخۆ بۆ ئەستێرە-سێگۆشە زۆرجار ڕێگەت دەدات جێنەراتۆرێک بە یەک یان دوو قەبارە بچووکتر بکڕیت. نرخی دەستپێکەرەکە بەشێکی بچووکی جیاوازییەکەیە. ئەگەر ئەم ژمێرەرە پێت بڵێت دابەزینی ڤۆڵتاژ سنوورە بڕیاردەرەکەیە، ئەوە یەکەم شتە کە دەبێت سەیری بکەیت.
دابەزینی ڤۆڵتاژ بە بەرگریی ژێر-کاتیی جەنەراتۆر X"d دیاری دەکرێت. کاتێک بارێکی دەستپێکردن بە بڕی S_start جێبەجێ دەکرێت، دابەزینەکە نزیکەی ئەمەیە:
ΔU ≈ (X"d × S_start) ÷ (S_gen + X"d × S_start)
پۆلی کارایی G2 لە ISO 8528-5 ڕێگە بە لادانی کاتیی −15 % دەدات، و پۆلی G3 بۆ −10 % توندتری دەکات. ئەمانە ئەو ژمارانەن کە دەبێت دابینکەرەکەت پێیانەوە پابەند بکەیت. سەرنج بدە کە کۆنتاکتەرە ئاساییەکان لە نزیکەی −20 % بۆ −30 % دەست بە بەردان دەکەن، بۆیە دابەزینێک کە تەنها لەسەر کاغەز خراپ دیارە، دەتوانێت بەڕاستی کارگەکەت ڕابگرێت.
وەرگرتنی بار سنووری بزوێنەرە، نەک جەنەراتۆر. کاتێک بڵۆکێکی توانای ڕاستەقینە دەردەکەوێت، بزوێنەر دەبێت سووتەمەنی و هەوای بۆ بدۆزێتەوە پێش ئەوەی ڕێکخەرەکە خێرایی لەدەست بدات. دیزڵێکی هەڵمژینی سروشتی زۆرجار دەتوانێت نزیکەی 100 % ی پۆلێنی خۆی بە یەک هەنگاو وەربگرێت. بزوێنەرێکی تۆربۆدار دەبێت سەرەتا تۆربۆکە بخوڵقێنێت، و زۆرجار بۆ پۆلی G2 لە 60–70 % سنووردارە. لەبەر ئەمەیە جەنەراتۆرێکی گەورە لەسەر بزوێنەرێکی بچووک کێشەی دەستپێکردن چارەسەر ناکات.
پۆلێنە بڵاوکراوەکانی جێنەراتۆر لە بارودۆخی سەرچاوەدا دەخرێنە ڕوو. ISO 3046-1 ئەمانە لە 25 °س و 100 kPa دادەنێت؛ زۆربەی بەرهەمهێنەران پۆلێنی شوێن لە 40 °س بڵاو دەکەنەوە. لە سەرووی ئەوە، دەرچوون کەم دەبێتەوە کاتێک هەوای وەرگیراو ناسکتر و گەرمتر دەبێت.
ئەو یاسا کردەییانەی ئەم ژمێرەرە جێبەجێیان دەکات نزیکەی 2 % زیان بۆ هەر 5 °س لە سەرووی 40 °س، و نزیکەی 1 % بۆ هەر 100 م لە سەرووی بەرزیی 1000 مە.
بۆ شوێنێکی عێراقی ئەمە هەڵەی خڕکردنەوە نییە. کەرکووک و بەغدا و بەسرە هەموویان لە تەمموز و ئابدا لە 48 °س تێدەپەڕن. جێنەراتۆرێک کە لە 40 °س دیاری کراوە و لە ژوورێکی بێ ڕەوایی هەوا دانراوە، دەتوانێت 5–8 % ی دەرچوونی خۆی لەدەست بدات لە هەمان ئەو ساتەدا کە هەموو کۆندیشنەکانی باڵەخانەکە کار دەکەن. بۆ گەرمترین ڕۆژ قەبارە دیاری بکە، نەک بۆ ناوەندی ساڵ، و ئاگاداری ڕێگای دەرچوونی ڕادیێتەر بە — جێنەراتۆرێک کە هەوای گەرمی خۆی دووبارە هەڵدەمژێت، زۆر توندتر لەوەی هیچ خشتەیەک پێشبینی بکات کەم دەکرێتەوە.
لیستی باری بنەڕەتیی ئەم لاپەڕەیە وەربگرە: دوو پەمپی نقوومی 7.5 kW کە بە ڕاستەوخۆ دەست پێدەکەن، شەش کۆندیشنی سپلیتی 2.2 kW، بازنەیەکی ڕووناکیی 5 kW، و 8 kW توانای بچووکی گشتی.
توانای کارەبایی وەرگیراو نزیکەی 39 kW و 24 kVAr دەردەچێت، واتە نزیکەی 46 kVA لە کاتی کارکردن لە فاکتەری توانای نزیک بە 0.85. بەپشتبەستن تەنها بە باری بەردەوام، جێنەراتۆرێکی 60 kVA لە بارکردنی 80 % بەشی دەکرد.
بەڵام یەک پەمپی 7.5 kW کە بە ڕاستەوخۆ دەست پێدەکات، بە تەنها نزیکەی 57 kVA وەردەگرێت، لەسەرووی هەموو ئەوەی پێشتر کار دەکات. ئەگەر دابەزینەکە لە 15 % ڕابگریت لەگەڵ X"d ی ئاساییی 0.13، جەنەراتۆرەکە پێویستی بە توانایەکی زۆر زیاترە لەوەی باری بەردەوام ئاماژەی پێدەکات — لەبەر ئەمەیە ژمێرەرەکە جێنەراتۆرێکی گەورەتر دەگەڕێنێتەوە و دابەزینی ڤۆڵتاژ وەک سنووری بڕیاردەر دیاری دەکات.
دەستپێکەری نەرم لەسەر ئەو دوو پەمپە دابنێ و ئەنجامەکە دادەبەزێت. ئەمە ئەو ئاڵوگۆڕەیە کە ئەم ئامرازە بۆ دەرخستنی هەیە.
هیچ ڕێگایەکی کورت نییە کە لیستکردنی بارەکانت لەخۆ نەگرێت. قەبارەکە بەندە بە کۆی باری کارکردن، بە شێوازی دەستپێکردنی گەورەترین مۆتۆر، و بە پلەی گەرمیی شوێنەکەت. لیستی بارەکانت لە سەرەوە بنووسە و ژمێرەرەکە kVA ی پێویست نیشانت دەدات لەگەڵ ئەوەی کام لە سێ سنوورەکە دیاری کردووە.
kW ئەو توانا ڕاستەقینەیەیە کە کارەکە ئەنجام دەدات. kVA ئەو توانا دیارەیە کە جێنەراتۆر دەبێت بەڕاستی دابینی بکات، و گەورەترە هەر کاتێک بارەکە بەتەواوی بەرگریدار نەبێت. جێنەراتۆرەکان بە kVA پۆلێن دەکرێن لە فاکتەری توانایەکی دیاریکراو، کە زۆربەی کات 0.8ە — بۆیە جێنەراتۆرێکی 100 kVA جێنەراتۆرێکی 80 kW ە. جەنەراتۆرەکەت بە kVA دیاری دەکرێت و بزوێنەرەکەت بە kW، و هەر یەکێکیان دەتوانێت سنوورەکە بێت.
یەدەگی (ESP) بۆ جێنەراتۆرێکە کە تەنها کاتێک کار دەکات کە تۆڕی گشتی بڕاوەتەوە، نزیکەی تا 200 کاتژمێر لە ساڵێکدا، بەبێ توانای باری زیادە. سەرەکی (PRP) بۆ کاتژمێری بێسنوورە لەگەڵ باری گۆڕاو، بەمەرجێک ناوەندی 24 کاتژمێر لە 70 % ی پۆلێنەکە یان کەمتر بمێنێتەوە. لە زۆربەی عێراقدا، کە جێنەراتۆر کاتژمێری زۆر لە ڕۆژێکدا شوێنەکە هەڵدەگرێت، PRP یان پۆلێنی بەردەوام هەڵبژاردەی ڕاستگۆیانەیە — جێنەراتۆرێکی پۆلێنکراو وەک یەدەگ ئەگەر وەک سەرەکی بەکاربهێنرێت، تەمەنی زۆر نابێت.
نزیکەی 2 % ی دەرچوون بۆ هەر 5 °س لە سەرووی 40 °س، واتە شوێنێک لە 50 °س نزیکەی 4 % لەدەست دەدات پێش ئەوەی هیچ شتێکی تر لەبەرچاو بگیرێت. ڕەوایی خراپی هەوا ئەمە زۆر خراپتر دەکات: ئەگەر هەوای گەرمی ڕادیێتەر بگەڕێتەوە ناو هەڵمژین، پلەی گەرمیی کاریگەری هەڵمژین دەتوانێت زۆر لە پلەی گەرمیی سێبەری دەرەوە بەرزتر بێت، و زیانەکان بەپێی ئەوە بەرز دەبنەوە.
هەندێک جار، بەڵام گرانترین ڕێگایە بۆ ئەنجامدانی. دەستپێکردنی ڕاستەوخۆ شەش بۆ حەوت هێندەی جەریانی پۆلێنکراو وەردەگرێت لە فاکتەری توانایەکی زۆر خراپ، و دیاریکردنی قەبارەی جێنەراتۆر بۆ ڕاگرتنی ڤۆڵتاژ بەدرێژایی ئەو لێدانە بە ئاسانی دەتوانێت گرانتر بێت لە دەستپێکەرێکی نەرم یان پانێلێکی ئەستێرە-سێگۆشە. ژمێرەرەکە بۆ بەراوردکردن بەکاربهێنە — شێوازی دەستپێکردنی گەورەترین مۆتۆرەکەت بگۆڕە و سەیری جوڵانی kVA ی پێویست بکە.
نەخێر. ژمارەیەکی بەرگریکراوت دەداتێ بۆ بودجە، بۆ هەڵبژاردنی سەرەتایی دابینکەران، و بۆ پشکنینی نرخێک کە هەڵە دیارە. هەڵبژاردنی کۆتایی پێویستی بە پەڕەکانی زانیاریی ڕاستەقینەی جەنەراتۆر و بزوێنەر هەیە، هێڵە ڕاستەقینەکانی کەمکردنەوە، سەیرکردنێکی جدیی ناوەڕۆکی هارمۆنیکی بارەکەت، و گونجان لەگەڵ یاساکانی وایەرکێشی کە لە شوێنەکەت جێبەجێن. ئەوە ئەرکی ئەندازیارێکی شارەزایە.
مێگا ستاندارد لە ساڵی 2012ەوە لە بنکەکەیەوە لە کەرکووک، سیستەمی وزە و ژێرخانی کارەبایی پیشەسازی لە سەرانسەری عێراق دابین دەکات. ئەنجامی ئەم ژمێرەرەمان بۆ بنێرە و بە تایبەتمەندی و نرخ و ماوەی گەیاندنەوە دەگەڕێینەوە — لەگەڵ سویچی گواستنەوە و پاراستن و کێبڵەکان، نەک تەنها ئامێرەکە.